Back to top

Ηώκαινη Περίοδος

Ηώκαινη Περίοδος

Σταδιακή άνοδος της στεριάς άρχισε να πραγματοποιείται στα πλαίσια της ορογένεσης των Άλπεων και των Ιμαλάιων που ακολούθησε. Πριν από 36.000.000 χρόνια κατά τη διάρκεια της Ηώκαινης Περιόδου (55 - 34.000.000) πραγματοποιήθηκε η οριστική άνοδος της Πελαγονικής και Υποπελαγονικής ζώνης, ενώ πριν από 34.000.000 χρόνια, όταν η τάφρος της Πίνδου είχε γεμίσει από ιζήματα, σημειώθηκαν νέες κοσμογονικές αναστατώσεις στα έγκατα της Ελληνικής γης. Ύστερα από μία πανίσχυρη ανοδική ώθηση πτυχώθηκαν τα υλικά της τάφρου και ανυψώθηκαν σχηματίζοντας την επιβλητική οροσειρά της Πίνδου. Είναι η ίδια εποχή που δημιουργήθηκαν οι υψηλότεροι ορεινοί όγκοι της γης, οι Άλπεις, τα Πυρηναία, τα Ιμαλάια και οι Αλπικές πτυχώσεις. Στην αρχή της Ολιγόκαινης Περιόδου (34 – 23.000.000) μία άλλη τεκτονική αναστάτωση άρχισε να πτυχώνει και να ανορθώνει το βυθό, για να προβάλει πάνω από το νερό το μεγαλύτερο τμήμα της δυτικής Ελλάδος (Αδριατικοϊονική Ζώνη). Έτσι μέχρι το 12.000.000 στα μέσα της Μειόκαινης Περιόδου που ακολούθησε (23 - 6.000.000) ολοκληρώθηκε η ανάδυση από τα βάθη της θάλασσας μιας ενιαίας και αδιαίρετης μάζας ξηράς που ονομάστηκε Αιγηίς και κάλυπτε περίπου το σημερινό Ελληνικό χώρο, από το Ιόνιο ως την Μικρά Ασία και τα νότια της Κρήτης.

Περαιτέρω διαμόρφωση της Αιγηίδας πραγματοποιήθηκε από τα μέσα της Μειόκαινης περιόδου (περίπου  από το 12.000.000),οπότε άρχισε ο κατακερματισμός του χερσαίου όγκου της Αιγηίδος, η προέλαση της Μεσογείου προς τα ενδότερα της χώρας και ο καταποντισμός μεγάλων τμημάτων της, και σχηματίστηκαν υψηλές οροσειρές, αλλά και βυθίσματα και εσωτερικές λίμνες. Η μεγαλύτερη λίμνη σχηματίστηκε στο σημερινό Κρητικό Πέλαγος, βορειότερα της Κρήτης. Μικρότερες λίμνες αναφάνηκαν στα βόρεια και στα ανατολικά των Σποράδων και βορειοανατολικά της Εύβοιας και νοτιότερα μεταξύ Άνδρου και Χίου. Από τις λίμνες αυτές, όσες δεν είχαν στερεά προχώματα πλημμύριζαν από θαλάσσιο νερό, με αποτέλεσμα να γίνονται υφάλμυρες. Ήταν λίμνες ασταθείς όπως η Κορινθιακή, των Μεγάρων, του Αργολικού κόλπου και της Ήλιδος. Αντιθέτως οι εσωτερικές λίμνες και εκείνες που είχαν ανθεκτικά προχώματα προς τη θάλασσα, διατήρησαν τα γλυκά νερά επί μακρότατο χρονικό διάστημα. "Ενδοχωρικές" λίμνες αυτού του τύπου ήταν η κοιλάδα του Ευρώτα, οι πεδιάδες της Μεγαλοπόλεως, της Λοκρίδας και ολόκληρη η Θεσσαλία (Θεσσαλία <θέσις αλία = παραθαλάσσια) μέχρι τη διάνοιξη της χαράδρας των Τεμπών. Η θάλασσα προχωρούσε αργά αλλά σταθερά προς το εσωτερικό. Εξαιτίας των τεκτονικών ρηγμάτων η Μεσόγειος είχε διεισδύσει στην περιοχή μεταξύ Κρήτης και Δωδεκανήσου. Το νότιο και ανατολικό τμήμα της Κρήτης βρισκόταν τότε κάτω από τα νερά, ενώ η Κέρκυρα ήταν θάλασσα, όπως και οι δυτικές ακτές της Ηπείρου μαζί με τη Λευκάδα και το δυτικό τμήμα της Κεφαλληνίας και της Ζακύνθου.

Με τον τρόπο αυτό μέχρι το 7.000.000 είχαν ήδη διαμορφωθεί σε πρωταρχική μορφή η Μακεδονία, Θράκη, Ήπειρος, Θεσσαλία, Στερεά Ελλάδα, Κρήτη, το Αιγαίο Πέλαγο και η Αιγηίδα έμενε ως ξηρά στην περιοχή των Κυκλάδων.