Back to top

Γενικά χαρακτηριστικά της περιόδου 8.000 – 5.000 π.Χ.

Γενικά χαρακτηριστικά της περιόδου 8.000 – 5.000 π.Χ.

α. Κοινωνική οργάνωση

Το βασικό επίπεδο κοινωνικής οργάνωσης κατά τη Νεολιθική Περίοδο φαίνεται πως ήταν η κοινότητα. Οι περισσότεροι οικισμοί είχαν αρκετά σαφή όρια, για να θεωρούνται αυτόνομες μονάδες, ήταν δηλαδή αρκετά μεγάλοι ώστε να μπορούν να επιβιώνουν οικονομικά, περιλαμβάνοντας αρκετούς ανθρώπους, που μπορούσαν να αντεπεξέρχονται στις περιόδους ανάγκης, όπως ο θερισμός, και να συντηρούν βιώσιμα κοπάδια. Για την οργάνωση των σχέσεων εντός των οικισμών υπήρχαν διαφορές ανά περιοχή. Στο ΤσατάλΧουγιούκ (ÇatalΗüyük) για παράδειγμα τα σπίτια ήταν κολλημένα το ένα με το άλλο σε ομάδες και φαίνεται ότι μεγάλο ρόλο έπαιζαν οι "γειτονιές". Στην κεντρική Ευρώπη υπήρχαν μεγάλα κτίσματα, απομονωμένα το ένα από το άλλο. Στην Ελλάδα μετά το 5.000 π.Χ. εμφανίστηκαν οικισμοί στους οποίους το κεντρικό σημείο καταλάβανε ένα μεγάλο κτίσμα, ενώ γύρω τους αναπτύσσονταν μικρότερα κτίσματα σε περιβόλους (π.χ. Διμήνι και Σέσκλο στη Θεσσαλία).

 

β. Εξημέρωση των ζώων και των φυτών

Κατά τη διάρκεια της Νεολιθικής Περιόδου η διατροφή βασιζόταν όλο και περισσότερο σε ζώα και φυτά των οποίων την ανάπτυξη έλεγχαν οι άνθρωποι (μέσω σταβλισμού των κοπαδιών και καλλιέργειας της γης), με τρόπο που είχε επίπτωση και στη φυσιολογία των ζώων και των φυτών. Η εξημέρωση των ζώων και των φυτών ήταν σταδιακή ανάλογα με τις τοπικές διεργασίες και συνδέεται με τη μόνιμη εγκατάσταση, αν και φαίνεται πως δεν υπάρχει απόλυτη σχέση μεταξύ των δύο φαινομένων.

 

γ. Τεχνολογία

Η τεχνολογία κατασκευής τριπτών και λειασμένων εργαλείων, δεν ήταν απολύτως καινούρια, καθώς χρησιμοποιούταν ήδη στην κατασκευή οστέινων εργαλείων. Κατά τη Νεολιθική Εποχή όμως η τεχνική αυτή επεκτάθηκε στα λίθινα εργαλεία και έγινε βασικό στοιχείο της ζωής των κατοίκων, εφόσον τα εργαλεία αυτά χρησιμοποιούνταν σε πολλές εργασίες (κόψιμο, ξύσιμο, άλεσμα). Η ίδια τεχνική χαρακτηρίζει σε μεγάλο βαθμό και την κατασκευή "κοσμημάτων" από λίθο ή από όστρεο. Το ίδιο σημαντικά ήταν τα εργαλεία από απολεπισμένο λίθο (κυρίως λεπίδες και φολίδες) που χρησιμοποιούνταν σε ποικίλες επίσης εργασίες (κόψιμο, ξύσιμο, κυνήγι). Η τεχνική που έχει σχεδόν ταυτιστεί με τη Νεολιθική Εποχή είναι η κατεργασία του πηλού σε ποικίλες εκφάνσεις: κεραμική, ειδώλια, αλλά και κτίσματα και κατασκευές από πηλό (π.χ. φούρνοι). Είναι αξιοσημείωτο ότι και στη Νεολιθική Εποχή γινόταν μικρή χρήση του χαλκού, κυρίως όμως λαξευτού και όχι χυτού.